Phong tục đưa ông Táo về trời

Phong tục đưa ông Táo về trời

Cao Tiên 12/01/2017

Ngày cúng ông Táo đã trở thành nét đẹp văn hoá tự bao đời. Cứ đến ngày 23 tháng chạp hằng năm, người ta lại chuẩn bị mâm lễ cúng để đưa ông Táo về trời. Dần dần, thời gian mai một, phong tục này cũng đã bị biến thể ít nhiều. Liệu bạn có cúng đúng cách như lễ xưa? Nếu chưa biết, hãy cùng Lavanto nghe nhà nghiên cứu văn hóa Huỳnh Ngọc Trảng chia sẻ về phong tục này nhé.

  1. Khởi nguồn phong tục

Ông Táo ( Táo quân hay Thổ Công ) là vị thần cai quản mọi hoạt động của gia chủ. Ngày 23 tháng chạp âm lịch hằng năm, Ông Táo sẽ về trời sẽ tâu với Ngọc Hoàng về việc làm ăn, cư xử của mỗi gia đình dưới hạ giới. Do đó, vào ngày này, các gia đình đều soạn một mâm cỗ cúng tiễn ông Táo về trời, đồng thời cúng con cá chép rồi đem ra sông hay ra ao phóng sinh vì cá chép là phương tiện để ông Táo cưỡi về trời.

  1. Cách bài trí:

Ông Táo ngụ trong bếp của mỗi nhà. Vì thế, bàn thờ thường đặt gần bếp. Lễ vật cúng Táo Quân gồm có: mũ ông Công ba cỗ hay ba chiếc: Hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà. Mũ dành cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ Táo bà thì không có cánh chuồn, kèm theo chiếc áo và một đôi hia bằng giấy.

Những đồ "vàng mã" này (mũ, áo, hia và một số vàng thoi bằng giấy) sẽ được đốt đi sau lễ cúng ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp cùng với bài vị cũ. Sau đó người ta lập bài vị mới cho Táo Công.

Tùy theo từng gia cảnh, ngoài các lễ vật chính kể trên, người ta hoặc làm lễ mặn (với xôi gà, chân giò luộc, các món nấu nấm, măng...) hay lễ chay (với trầu cau, hoa, quả, giấy vàng, giấy bạc...) để tiễn Táo Quân.

Một mâm cỗ mặn cúng ông Công ông Táo thường thấy nhất là:

1 đĩa gạo, 1 đĩa muối, 5 lạng thịt vai luộc, 1 bát canh mọc, 1 đĩa xào thập cẩm, 1 đĩa giò, 1 con cá chép rán (hoặc cá chép sống), 1 đĩa xôi gấc, 1 đĩa chè kho, 1 đĩa hoa quả, 1 ấm trà sen, 3 chén rượu, 1 quả bưởi, 1 quả cau, lá trầu, 1 lọ hoa đào nhỏ, 1 lọ hoa cúc, 1 tập giấy tiền, vàng mã.

Tùy theo vùng sẽ có nhiều cách khấn vái khác nhau, nhưng chung lại đều sẽ có một mục đích, ý nghĩa giống nhau, có thể lấy đoạn khấn vái dưới đây là k,,,,,

  1. Cách vái:

Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân.

Tín chủ chúng con là: …………

Ngụ tại: ………………………….

Hôm nay là ngày 23 tháng Chạp, tín chủ chúng con thành tâm, sắp sửa hương hoa vật phẩm, xiêm hài áo mũ, kính dâng Tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái. Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án thụ hưởng lễ vật.

Phỏng theo lệ cũ, ngài là vị chủ, ngũ tự Gia Thần, soi xét lòng trần, Táo quân chứng giám.

Trong năm sai phạm, các tội lỗi lầm, cúi xin Tôn thần, gia ân châm chước. Ban lộc ban phước, phù hộ toàn gia, trai gái trẻ già, an ninh khang thái.

Dãi tấm lòng thành cúi xin chứng giám.

– Phục duy cẩn cáo!

  1. Ý nghĩa phong tục

Phong tục thờ cúng tiễn đưa ông Táo về trời không chỉ là một phong tục đơn thuần. Đây còn là thời khắc mỗi người chúng ta đều phải tự nhìn nhận lại mình trong năm qua đã trải qua những gì, đã đạt được điều chi, đã gặp phải vấn đề gì và đã từng sai ở đâu. Từ đó có thể lấy làm động lực, kinh nghiệm cho thời gian sắp tới. Mặc dù chỉ là một phong tục tâm linh cho những ai có đức tin thờ cúng, nhưng đây vẫn sẽ là một trong những truyền thống của dân tộc Việt Nam thuần chất Đông Phương. Mang nhiều ý nghĩa văn hóa nhân văn mà cứ mỗi năm sẽ được diễn ra mỗi độ Tết đến Xuân về.

Sưu tầm

Viết bình luận